Kim jest ortoptysta? Czym się zajmuje?

Ortoptysta to specjalista, który zajmuje się rehabilitacją wzroku. Co to właściwie oznacza? Ortoptysta diagnozuje i pomaga leczyć dysfunkcje widzenia obuocznego, np. zeza. Chcesz dowiedzieć się więcej o tym, kim jest ortoptysta, czym się zajmuje i kiedy należy się do niego udać? Sprawdź nasz artykuł!

Kim jest ortoptysta?

Mogłoby się wydawać, że ortoptysta to zawód podobny do optometrysty czy optyka. Choć ortoptystyka pochodzi z tej samej kategorii, to jednak inny rodzaj wykonywanej pracy. Ortoptysta to osoba, która pomaga w problemach związanych z widzeniem obuocznym, np. z zaburzeniami typu zez. 

Jakie wykształcenie ma ortoptysta?

Aby zostać ortoptystą, nie trzeba kończyć studiów medycznych, ponieważ ortoptysta nie jest lekarzem. Do wykonywania tego zawodu wystarczy posiadanie wykształcenia średniego oraz ukończenie szkoły policealnej na kierunku ortoptyki. Nauka w takim kierunku trwa zazwyczaj 2 lata w trybie dziennym i obejmuje zarówno intensywną praktykę zawodową, jak i typowe w systemie szkolnym przygotowanie teoretyczne.

Jakie zadania wykonuje ortoptysta? 

Ortoptysta, jak już wspomnieliśmy, zajmuje się oceną funkcjonowania wzroku, zwłaszcza w zakresie widzenia obuocznego. W praktyce oznacza to diagnozowanie i rehabilitację różnych zaburzeń pracy oczu, takich jak:

- zez, który to uznawany jest za najczęstszy powód wizyt u ortoptysty;

- leniwe oko (sprawdź, co to jest leniwe oko i jak je rozpoznać),

- zaburzenia koordynacji wzrokowo-ruchowej, które utrudniają precyzyjne wykonywanie czynności wymagających współpracy oka i ręki;

- problemy z ruchomością gałek ocznych,

- zaburzenia fiksacji,

- nieprawidłowa konwergencja, czyli trudności z prawidłowym zbieżnym ustawieniem oczu;

- problemy z akomodacją, objawiające się kłopotami w wyostrzaniu widzenia na różnych odległościach, często nasilającymi się wraz z wiekiem.

Kiedy do ortoptysty? Objawy problemów ze wzrokiem

Na problemy z prawidłowym widzeniem obuocznym powinni być w szczególności wyczuleni rodzice dzieci szkolnych. Do sygnałów, które powinny skłonić rodziców do wizyty u specjalisty, należą m.in.:

- trudności z przepisywaniem z tablicy (u starszych dzieci),

- szybkie zmęczenie oczu podczas pracy z bliska,

- pochylanie lub przekrzywianie głowy podczas czytania czy pisania,

- niechęć do nauki,

- problemy z ortografią,

- mylenie liter o podobnym kształcie,

- problemy ze zrozumieniem czytanych treści.

Jeśli zauważysz u swojej pociechy takie objawy, mogą one wskazywać na problemy ze wzrokiem. Bardzo ważne jest wtedy udanie się do specjalisty i odpowiednia diagnoza. W przeciwnym wypadku, nierozpoznany i nieleczony problem może skutkować nie tylko problemami w szkole, ale i pogarszającym się widzeniem. Co więcej, niektórych problemów, takich jak leniwe oko, praktycznie nie można wyleczyć w życiu dorosłym (jest to bardzo trudne lub wymaga operacji), a na to, czy leczenie przebiegnie pozytywnie nawet w okresie dziecięcym, ma ogromny wpływ wiek, w jakim zostanie ono rozpoczęte. 

Jak ortoptysta stawia diagnozę?

Chcesz udać się sam lub ze swoją pociechą do ortoptysty i zastanawiasz się, czego spodziewać się w gabinecie? Śpieszymy z odpowiedzią. Każda diagnoza u ortoptysty poprzedzona jest badaniem ostrości wzroku, które pozwala stwierdzić lub wykluczyć wady refrakcji, takie jak krótkowzroczność, dalekowzroczność czy astygmatyzm. Podczas wizyty ortoptysta ocenia także jakość widzenia obuocznego, sprawność ruchową gałek ocznych oraz akomodację oka, czyli zdolność prawidłowego ostrzenia wzroku na różnych odległościach.

Jeżeli istnieje podejrzenie zeza, specjalista wykonuje m.in. test Hirschberga oraz dokładnie bada ustawienie gałek ocznych przy użyciu specjalistycznego sprzętu, takiego jak synoptofor. Dzięki tym badaniom można określić kąt odchylenia oczu, oszacować zakres schorzenia oraz dobrać odpowiednie metody leczenia.

Jakich metod używa ortoptysta?

Podstawowym narzędziem pracy ortoptysty są specjalistyczne ćwiczenia wzrokowe. Dopasowywuje je on indywidualnie do potrzeb danego pacjenta. Mają one na celu pobudzenie słabszego oka do pracy, poprawę kontroli mięśni okoruchowych oraz wspieranie obszarów mózgu odpowiedzialnych za prawidłowe widzenie. Jest to szczególnie ważne m.in. u osób z małooczem, zaburzeniami neurologicznymi czy u dzieci, u których rozwój funkcji wzrokowych dopiero się kształtuje.

Kto może udać się do ortoptysty?

Ortoptysta pracuje z pacjentami w każdym wieku: od niemowląt i dzieci z pierwszymi objawami zaburzeń, po dorosłych i seniorów. Do jego gabinetu może zgłosić się każdy, kto doświadcza problemów związanych z ustawieniem oczu, podwójnym widzeniem, trudnościami w akomodacji czy innymi zaburzeniami widzenia obuocznego.

Czym różni się ortoptysta od optometrysty?

Wiesz już, kim jest ortoptysta, czym się zajmuje i jakie metody stosuje? Teraz wyjaśnimy również, czym różni się od optometrysty.

Ortoptysta, jak wspomnieliśmy wcześniej, zajmuje się rehabilitacją gałek ocznych w przypadku problemów z widzeniem obuocznym. Optometrysta natomiast wykonuje badania wzroku - diagnozuje wady refrakcji, takie jak krótkowzroczność, dalekowzroczność czy astygmatyzm. Może również ocenić, czy występują u pacjenta inne choroby oczu, a w razie podejrzeń skierować go do odpowiedniego specjalisty.

Dodatkowo optometrysta pomaga dobrać okulary lub soczewki kontaktowe i może wystawić na nie receptę.

Bibliografia:

https://www.bezokularow.pl/poradnik/ortoptysta-i-optyk-okularowy-czym-sie-zajmuja
https://megalens.pl/ortoptysta-kto-to-jest-i-czym-sie-zajmuje/