Różnowzroczność - skąd się bierze i jak korygować?

Różnowzroczność występuje, gdy wada refrakcji w jednym oku danej osoby nie jest równa wadzie w drugim oku. Czasami może być to różnica wynosząca powyżej 1 dioptrii, czasami w jednym oku możesz mieć wadę, a w drugim nie, a jeszcze innym razem w każdym z oczu możesz mieć kompletnie inny problem, np. w jednym krótkowzroczność a w drugim dalekowzroczność. 

Czym jest różnowzroczność?

Różnowzroczność, to, jak sama nazwa mówi, różne wady wzroku w oczach. Jej inna, bardziej naukowa nazwa to anizometropia. U osób z różnowzrocznością ogniskowanie obrazu w każdym oku przebiega w inny sposób, przez co obraz trafia na siatkówki w różnych odległościach. Skutkuje to wyraźną różnicą w jakości widzenia między oczami i utrudnia mózgowi połączenie odbieranych bodźców wzrokowych w spójny obraz. Najczęściej wada ta dotyczy tego samego rodzaju zaburzenia widzenia w obu oczach, choć zdarzają się przypadki, w których jedno oko jest krótkowzroczne (dowiedz się więcej o tym, czym jest krótkowzroczność), a drugie dalekowzroczne (sprawdź, jak objawia się nadwzroczność).

Rodzaje różnowzroczności 

Różnowzroczność dzieli się na dwa rodzaje: osiową i refrakcyjną. Ma to znaczenie, ponieważ w zależności od tego, jaki rodzaj u Ciebie występuje, taki sposób korekcji będzie Tobie zalecany. 

- Biorąc pod uwagę źródło zaburzenia, wyróżnia się anizometropię refrakcyjną, związaną z odmienną siłą łamiącą układów optycznych oczu, najczęściej wynikającą z różnej krzywizny rogówek, oraz anizometropię osiową, która powstaje na skutek różnej długości gałek ocznych.

- Ze względu na rodzaj wady wzroku rozróżnia się izometropię , gdy w obu oczach występuje ten sam typ wady, ale o różnym nasileniu, antymetropię, kiedy każde oko ma inny rodzaj wady, oraz anizometropię astygmatyczną, wynikającą m.in. z dużych różnic w osiach astygmatyzmu.

- Podział może również uwzględniać stopień nasilenia wady. Wtedy wyróżniamy anizometropię małą (do 2 dioptrii), dużą (powyżej 2 dioptrii) oraz bardzo dużą, gdy różnica przekracza 6 dioptrii.

Skąd bierze się różnowzroczność?

No dobrze, wiemy już czym jest i jakie są rodzaje różnowzroczności, ale skąd właściwie się ona bierze? Co ma wpływ na jej rozwój?

- Przyczyny różnowzroczności są zróżnicowane i mogą pojawiać się zarówno na etapie rozwoju narządu wzroku, jak i w późniejszym okresie życia. Wada ta bywa skutkiem nieprawidłowości wrodzonych, takich jak choroby oczu występujące już w okresie niemowlęcym, np. retinopatia wcześniacza. 

- Ważną rolę odgrywają również zaburzenia prawidłowego rozwoju układu optycznego oka, kiedy proces naturalnego wyrównywania się refrakcji zostaje zakłócony, m.in. przez zez lub inne nieprawidłowe ustawienie oczu. Wtedy właśnie może rozwinąć się leniwe oko, ponieważ mózg może zacząć ignorować obrazy ze słabszego oka.
 
- Do przyczyn nabytych zalicza się ponadto choroby oczu, urazy oraz powikłania po zabiegach okulistycznych, szczególnie po operacyjnym leczeniu zaćmy, zwłaszcza wrodzonej.

- Za przyczyny rozwoju różnowzroczności uznaje się również nieskorygowane wady refrakcji. Sprawdź, jak rozpoznać wadę wzroku u dziecka.

- Wada ta może rozwinąć się także po mechanicznych urazach oka, które miały wpływ na widzenie.

Różnowzroczność może rozwinąć się też w wyniku zmian dotyczących tylko jednego oka, które zaburzają jego prawidłowy wzrost, takich jak krwotoki do ciała szklistego czy schorzenia powiek. 

Jak korygować różnowzroczność?

Różnowzroczność można korygować zarówno za pomocą soczewek kontaktowych, jak i okularów. Warto jednak pamiętać, że w przypadku różnowzroczności osiowej, oraz wtedy, gdy różnica w wadzie wzroku między oczami jest niewielka, bardziej rekomendowane są okulary, a w przypadku refrakcyjnej, jak również w przypadku różnic przekraczających 3 dioptrie: soczewki kontaktowe. 

Co najważniejsze: podkreślamy, że to, jaki rodzaj korekcji różnowzroczności będzie najlepszy, powinien określić specjalista. To właśnie on zna Twój indywidualny przypadek i wie, jakie narzędzie najlepiej spełni swoją rolę w Twoim przypadku. Sprawdź więcej informacji o tym, co lepiej wybrać: soczewki czy okulary?

Korekcja różnowzroczności a test hakowy 

To, jaki rodzaj korekcji wybrać lekarz ocenia na podstawie badań i odpowiednich testów. Specjalista najczęściej zleca badania oceniające wielkość obrazów powstających na siatkówkach obydwóch oczu. Najczęściej stosowanym badaniem jest test hakowy, w którym pacjent obserwuje kształt przypominający kwadrat z przerwami oraz punktem umieszczonym pośrodku. Dzięki zastosowaniu filtrów polaryzacyjnych lub czerwono-zielonych każde oko widzi inną część figury, natomiast punkt centralny jest postrzegany jednocześnie przez oba oczy. Zadaniem pacjenta jest porównanie wielkości widzianych fragmentów. Znaczna różnica w ich rozmiarach może wskazywać, że korekcja za pomocą okularów nie będzie możliwa. Właśnie dlatego wynik tego testu jest tak ważny - bez niego nie zawsze możliwe jest dopasowanie korekcji w 100% prawidłowo. 

Sprawdź, czy z różnowzrocznością lepiej udać się do okulisty czy optometrysty i dowiedz się, czym różnią się te zawody.

Bibliografia:

https://www.wokularach.pl/blog/roznowzrocznosc-na-czym-polega
https://www.bezokularow.pl/poradnik/anizometropia-roznowzrocznosc-i-soczewki-kontaktowe
https://www.leczeniezeza.pl/slownik/roznowzrocznosc.html